Waarom een Europees Jaar voor Cultureel Erfgoed?

logo EYCH2018Erfgoed is overal, in het straatbeeld, in onze landschappen en onder de grond in onze archeologische sites. We vinden erfgoed niet enkel terug in literatuur, in kunst en voorwerpen, maar ook in onze traditionele technieken, onze verhalen, ons eten, onze liedjes en onze films. In de verscheidenheid van ons erfgoed zijn we verenigd. En dankzij moderne technologie en het internet is het veel toegankelijker dan vroeger. 

Het doel van het Europees Jaar voor Cultureel Erfgoed is om meer mensen bewust te maken van de Europese dimensies van hun geschiedenis en waarden en het gevoel van de Europese identiteit te bevragen, te verrijken en te versterken. Het wil mensen aan te moedigen Europa's erfgoed te ontdekken en te verkennen, en zo het gevoel te versterken dat we allen lid zijn van één grote Europese familie. In 2018 zullen er in heel Europa duizenden activiteiten en feestelijkheden plaatshebben.

Een jaar lang vieren we de diversiteit en rijkdom van alle soorten erfgoed in Europa. Met het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed wil de EU de culturele diversiteit promoten. Ook wil de EU de economische meerwaarde van erfgoed en het belang ervan voor de externe betrekkingen van de EU illustreren.

Tegelijkertijd vestigt EYCH18 de aandacht op de talloze mogelijkheden die erfgoed ons biedt maar ook de uitdagingen waarmee we bij de zorg voor het erfgoed vaak geconfronteerd worden. Enkele van die uitdagingen zijn de gevolgen van de digitale omwenteling, de druk van het milieu, de fysieke druk op erfgoedsites en de illegale handel in cultuurgoederen.

Het EYCH18 is een uitgelezen kans om het erfgoed in Vlaanderen en de rol die dit speelt in de samenleving in de kijker te zetten.

 

Op 7 december 2017 vonden de openingsfestiviteiten plaats in het Europees cultuurforum in Milaan.

Doelstelling van het EYCH18

De algemene doelstelling is het stimuleren en ondersteunen van de inspanningen van de Unie, van de lidstaten en van de regionale en lokale besturen samen met de culturele-erfgoedsector en het middenveld om het erfgoed van Europa te beschermen, te vrijwaren, te hergebruiken, te valoriseren en te promoten, aan te moedigen en te ondersteunen door:

  • het bevorderen van de rol van het Europees erfgoed als een cruciaal onderdeel van de culturele diversiteit en de interculturele diversiteit
  • het verbeteren van de bijdrage van het Europees erfgoed voor de economie en de samenleving, door middel van haar direct en indirect economisch potentieel
  • het bijdragen aan de promotie van het  erfgoed als een belangrijk element van de internationale dimensie van de Unie

 

Specifieke doelen zijn:

  • een mensgerichte, inclusieve, toekomstgerichte, geïntegreerde, duurzame en sectoroverschrijdende aanpak van erfgoed
  • innovatieve modellen van participatief beheer en beleid van erfgoed
  • onderzoek en debat over de kwaliteit van restauraties, de zorg, herbestemming en het behoud van erfgoed
  • toegankelijkheid van erfgoed
  • evidence-based onderzoek rond de economisch en sociale meerwaarde van erfgoed
  • synergieën tussen erfgoed en leefmilieu en - omgeving
  • regionale en lokale ontwikkeling en duurzaam toerisme
  • ontwikkeling en overdracht van vaardigheden en kennis binnen de erfgoedsector
  • erfgoed als inspiratiebron voor innovatie en hedendaagse creaties
  • onderwijs en levenslang leren
  • interculturele dialoog, (post)conflictpreventie
  • onderzoek en het verspreiden van onderzoeksresultaten rond erfgoed
  • voorkomen van illegale handel van culturele goederen
  • 2018 als symbolische datum in de Europese geschiedenis en erfgoed

 

De 10 initiatieven van de Europese Commissie

De Europese Commissie werkt zelf tien belangrijke Europese initatieven uit rond engagement, waarde, bescherming en innovatie.

Engagement

  • Burgers betrekken bij erfgoed: het dichter bij de mensen brengen van ons rijke erfgoed en gedeelde waarden
  • Erfgoed op school: het ontdekken van erfgoed op jonge leeftijd
  • Jeugd voor erfgoed: het engageren van de jongere generatie

Waarde

  • Waarde van erfgoed promoten: nieuwe bestemmingen en gebruik voor erfgoed - her-denken van industriële, religieuze of militaire sites
  • Toerisme en erfgoed: promoten van duurzaam cultureel toerisme

Bescherming

  • Bevorderen van behoud en bescherming van erfgoed: koesteren en verzorgen van erfgoed - ontwikkelen van kwaliteitsstandaarden voor ingrepen in de historische omgeving en op erfgoedsites
  • Erfgoed in gevaar: strijd tegen illegale handel in erfgoed en risicomanagement op erfgoedsites 

Innovatie

  • Stimuleren van innovatie: erfgoedgerelateerde vaardigheden: versterken van educatie en vorming voor traditionele en nieuwe beroepen
  • Erfgoed voor iedereen: participatie en sociale innovatie aanmoedigen
  • Wetenschap voor erfgoed: gebruik maken van onderzoek, innovatie, wetenschap en technologie voor een betere conservatie en presentatie van erfgoed

 

Het Jaar zal ook een belangrijke rol spelen in bestaande en succesvolle Europese initiatieven rond erfgoed:

  • De Europese Erfgoeddagen: de jaarlijkse organisatie van meer dan 70.000 evenementen en de deelname van meer dan 20 miljoen mensen.
  • Het Europees Erfgoedlabel wordt toegekend aan plaatsen die de Europese idealen, waarden en geschiedenis vieren en symboliseren. 
  • De Europese Cultuurhoofdsteden: twee steden worden jaarlijks aangeduid om de culturele rijkdom van Europa te vertegenwoordigen. In 2018 zijn de steden La Valletta (Malta) en Leeuwarden (Nederland) aan de beurt.
  • Tal van EU-Prijzen worden uitgereikt, in het bijzonder de Prijs voor cultureel erfgoed / Europa Nostra Prijzen, voor best practices rond bescherming, management, onderzoek, educatie en communicatie van  cultureel erfgoed.

 

 

Vertel je Europees verhaal van een erfgoedsite.

Zeg je mening over het Europees erfgoedlabel.